Odp: Królik zostawia cekotrofy. To jest cekotrof. Nie musisz się zbytnio martwić, ale też nie wprowadzaj większej ilości marchewki na razie - żeby jego układ pokarmowy się przyzwyczaił i mógł wykorzystywać w pełni składniki w marchewce. Zostawione ceko nie świadczy o chorobie, a o nadmiarze jedzenia bądź właśnie jego zmianie Kał u królików. Normalny stolec królika, przy prawidłowym funkcjonowaniu jego układu pokarmowego, składa się z dwóch części - jest to sam kał, a także tzw. Cekotrofy, które odgrywają ważną rolę w pracy organizmu królika. Wyglądają jak tzw. Jagody morwy, czyli wydłużone, brukowane razem ze śluzem, miękkie, lekko Królik MiniLopPorady i wskazówki w temacie kastracja - sterylizacja królików.Kiedy wykastrować królika?Jak przygotować się do kastracji.Jak przygotować króli Ropa jest zbiorowiskiem martwych tkanek, rezultatem walki organizmu z infekcją. U królików ropnie mogą być wywoływane wieloma bakteriami. Ropnie u królików mogą powstać na prawie każdym organie ciała, na skórze, korzeniach zębów i kościach. Przyczyny Najczęstszą przyczyną jest uszkodzenie mechaniczne tkanki (rany, ugryzienia Myksomatozę zaliczamy do grona śmiertelnych chorób królików. Jej objawy to zazwyczaj wysoka gorączka, duszność, zaczerwienienie powiek i apatia. Wirus, który ją wywołuje, sieje jednak spustoszenie tylko wśród zajęczaków – myksomatoza nie jest niebezpieczna dla ludzi ani innych zwierząt. Niestety, nie istnieje lek na tę How to get to U Królika by Train? Click on the Train route to see step by step directions with maps, line arrival times and updated time schedules. From LPP S.A, Gdańsk City 48 min; From Hotel Sadova, Gdańsk City 48 min; From Vectra HQ, Gdynia 41 min; From Plac Kobzdeja, Gdańsk City 34 min; From SWPS Sopot, Sopot 28 min NECO8m. Króliki sygnalizują swój nastrój i emocje głównie za pomocą mowy ciała. Aby właściwie zinterpretować zachowanie królika, konieczne jest zapoznanie się z charakterystycznymi sygnałami wysyłanymi przez te zwierzaki, a także uważna obserwacja naszego pupila. Z czasem opiekun będzie potrafił coraz lepiej „dogadywać się” ze swoim królikiem. Mowa króliczego ciała Króliki sygnalizują swój nastrój i emocje głównie za pomocą mowy ciała. Aby właściwie zinterpretować zachowanie królika, konieczne jest zapoznanie się z charakterystycznymi sygnałami wysyłanymi przez te zwierzaki, a także uważna obserwacja naszego pupila. Z czasem opiekun będzie potrafił coraz lepiej „dogadywać się” ze swoim królikiem. Zgrzytanie zębami Jeśli królik zgrzyta zębami delikatnie i cicho, oznacza to zazwyczaj zadowolenie. Zwierzę zachowuje się tak najczęściej podczas głaskania czy innych pieszczot. Jeśli zgrzytanie jest głośne, a ciało zwierzątka jest skulone i napięte, jest to reakcja na ból. Należy wówczas szybko zabrać królika do lekarza weterynarii, aby ustalić przyczynę bólu. Biegi, podskoki, obroty w powietrzu Jeśli zwierzę zabawnie zrywa się do biegu, a podczas biegu wykonuje dzikie podskoki i obroty w powietrzu jest to oznaka dobrego samopoczucia. Jest to sposób zabawy u królików i zachowanie takie świadczy o ich dobrym zdrowiu i zadowoleniu. Tupanie Tupanie jest zachowaniem, które ma na celu ostrzeżenie przed zagrożeniem. W naturze w ten sposób ostrzega się resztę stada, gdy zbliża się np. drapieżnik. W warunkach domowych przestraszony królik może próbować ostrzec przed np. przyjściem gości, głośnym dźwiękiem dochodzącym z ulicy, trzaśnięciem drzwiami, dzwonkiem do drzwi, dźwiękiem telefonu itp. Jeśli nasz zwierzak jest wyjątkowo nerwowy, najlepiej ustawić jego klatkę w najbardziej zacisznym, spokojnym miejscu w domu, aby nie czuł się bezustannie czymś zagrożony. Inną przyczyną tupania może być chęć przywołania opiekuna. Przewracanie się na bok Często królik podczas intensywnej zabawy nagle głośno przewraca się na bok. Nie oznacza to, że coś go zabolało, ani że źle się czuje. W ten sposób zwierzątko głośno obwieszcza, że właśnie rozpoczęło odpoczynek. Siadanie z podkurczonymi łapkami Niektóre króliki odpoczywają w pozycji siedzącej z podkurczonymi łapkami. Taka forma odpoczynku jest dość często spotykana u zwierząt, które jeszcze nie zdążyły się do końca zadomowić w nowym miejscu i muszą być czujne nawet w chwili relaksu. Chrapanie podczas snu Pochrapywanie podczas snu może być skutkiem przerośniętego podniebienia. Oczywiście tylko wtedy, jeśli zwierzak nie cierpi z powodu jakiejś infekcji, nie kicha, nie kaszle. Przerośnięte podniebienie nie jest żadną chorobą i nie jest konieczna interwencja weterynarza. To po prostu cecha budowy niektórych królików. Kładzenie nisko głowy Najczęściej obserwujemy niskie kładzenie głowy podczas pieszczot i głaskania. Jest to oznaka uległości i przyzwolenia na pieszczoty. Królik wyraża w ten sposób, że nasza pozycja jest pozycją dominującą. Częste głaskanie królika prowokuje go do przyjęcia takiej uległej pozy, co pomaga uniknąć ewentualnej rywalizacji z człowiekiem o dominację w stadzie. Podbieganie z położonymi uszami i wysuniętą głową Jeśli królik biegnie szybko w naszą stronę, z położonymi uszami i mocno wysuniętą do przodu głową, oznacza to atak. Atak całkiem „na poważnie”, dlatego należy uważać, gdyż rozzłoszczony królik potrafi bardzo mocno pogryźć. Przyczyn takiego zachowanie jest wiele: obrona terytorium, strach, ból, choroba, chęć rywalizacji itp. Nigdy nie wolno odpowiadać agresją na agresywne zachowanie królika (bić go, krzyczeć), gdyż możemy zestresować zwierzątko jeszcze bardziej. Wydawanie „bzyczących” dźwięków Jest to oznaka podniecenia seksualnego u królików. Zachowanie takie występuje w połączeniu z dreptaniem zwierzęcia wokół nóg opiekuna. W ten sposób objawia się u tych zwierząt pożądanie. Zachowanie takie może być intensywne i nawet przeradzać się w próby kopulacji (możemy zostać wtedy boleśnie pokaleczeni, gdyż królik zwykle chwyta zębami obiekt pożądania, próbując go przytrzymać). W celu wyeliminowania takich zachowań najlepiej poddać zwierzątko zabiegowi kastracji lub sterylizacji. Głośne węszenie Głośne węszenie może oznaczać zainteresowanie jakimś zapachem i chęć zlokalizowania źródła tego zapachu. Jednak czasami zachowanie takie oznacza niezadowolenie. Wtedy królik usiłuje przekazać, że chce abyśmy wyeliminowali przyczynę jego niezadowolenia. Często obserwujemy głośne węszenie, gdy chcemy posprzątać klatkę, w której właśnie przebywa nasz pupil. Króliki są zwierzętami bardzo silnie przywiązanymi do własnego terytorium, dlatego potrafią zaciekle bronić swojej klatki (jest to odpowiednik „nory”). Lepiej nie niepokoić dłużej węszącego królika i posprzątać klatkę, gdy zwierzaka w niej nie będzie. W przeciwnym wypadku możemy narazić się na agresywny atak ze strony pupila. Trącanie nosem Gdy nasz zwierzak trąca nas nosem, jest to zazwyczaj zachęta do zabawy lub pieszczot. Może też oznaczać chęć zwrócenia na siebie uwagi. Głośny pisk lub krzyk Jest to bardzo niepokojący sygnał. Oznacza skrajne przerażenie i desperację zwierzęcia. W naturalnych warunkach zwierzęta te nie wydają takich dźwięków prawie wcale – zazwyczaj dzieje się to tuż przed śmiercią, gdy właśnie zostały zaatakowane przez drapieżnika. Jeśli królik reaguje tak na swojego opiekuna, należy koniecznie zmienić swoje postępowanie wobec zwierzęcia. Jeśli jest to reakcja na inne zagrożenie (np. na naszego psa lub kota), należy ograniczyć kontakt królika z czynnikiem, który go tak mocno przeraża. Przygryzanie Przygryzanie może oznaczać zdenerwowanie i gniew. Może też oznaczać zniecierpliwienie (np. królik ma dosyć naszych pieszczot lub chce, abyśmy odstawili go na ziemię). Lekkie przygryzienie może oznaczać, że zwierzak ma ochotę na jakiś smakołyk. Jeśli zostaliśmy ugryzieni podczas karmienia z ręki, królik mógł uznać naszą rękę za kawałek jedzenia (zwierzaki te nie widzą zbyt dobrze z bliska). Pocieranie brodą o przedmioty W brodzie królików znajdują się gruczoły zapachowe. Jeśli królik pociera brodą o różne przedmioty, znaczy w ten sposób teren. Nie należy się takim zachowaniem niepokoić. Obsikiwanie terenu Obsikiwanie przez królika terenu silnym strumieniem moczu jest sposobem znaczenia terytorium. Zdarza się najczęściej u samców, jednak występuje niekiedy również u samic. W zależności od nasilenia instynktu terytorialnego danego królika obsikiwanie takie może być bardzo intensywne lub nie występować wcale. Poddanie zwierzęcia zabiegowi kastracji lub sterylizacji może złagodzić nieco potrzebę znaczenia terytorium, ale nie zawsze udaje się wyeliminować takie zachowania. Zostawianie bobków poza kuwetą Posiadanie królika wiąże się z obecnością jego bobków w różnych miejscach mieszkania. Jeśli zwierzę wszędzie zostawia bobki może to wynikać z chęci znaczenia terytorium lub po prostu świadczy o tym, że zwierzątko jest nieporządne. Nauka czystości i załatwiania potrzeb w kuwecie powinna wyeliminować niepożądane zachowanie, jednak musimy liczyć się z tym, że królik zawsze będzie trochę brudził poza kuwetą. Polecane produkty data publikacji artykułu: 2009-07-13 Popularne teraz Komentarze Prośba o interpretację EKG. Dzień dobry. Pierwszy raz w życiu miałam zrobione ekg, bardzo prosiłabym o interpretację. Czy "uszy królika" w aVF są czymś niepokojącym? Bardzo proszę o odpowiedź. KOBIETA, 22 LAT ponad rok temu Badanie elektrokardiograficzne Kardiologia Czy EKG może boleć? EKG, inaczej elektrokardiografia, to bezpieczne badanie serca. Ale czy może ono boleć? Na ten temat wypowiada się specjalista - dr Piotr Gryglas, kardiolog. Lek. Paweł Baljon 77 poziom zaufania Witam serdecznie. Taki zwrot oznacza opóźnienie depolaryzacji mięśnia sercowego danej części serca. Wskazana jest konsultacja z kardiologiem. lekarz w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach. 0 redakcja abczdrowie Odpowiedź udzielona automatycznie Nasi lekarze odpowiedzieli już na kilka podobnych pytań innych znajdziesz do nich odnośniki: Przerośnięty mięsień sercowy – odpowiada Lek. Tomasz Budlewski Na czym polega przedwczesna depolaryzacja komór serca? – odpowiada Renata GrzechociĹska Co oznacza wynik testu wysiłkowego 41-latka? – odpowiada Lek. Wojciech Zygmunt Co oznacza wynik EKG u 29-latki? – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska Przedwczesna depolaryzacja komór i nadciśnienie – odpowiada Renata GrzechociĹska Interpretacja próby wysiłkowej po dwóch atakach tachykardii – odpowiada Lek. Małgorzata Horbaczewska Tony serca głuche - co to oznacza/ – odpowiada Lek. Jacek Ławnicki Arytmia w czasie choroby – odpowiada Piotr Pilarski Co oznaczają niespecyficzne deniwelacje w wyniku EKG? – odpowiada Piotr Pilarski Bóle w okolicy serca u 19-latki – odpowiada Lek. Paweł Baljon artykuły Czy EKG boli? (WIDEO) Ból w czasie EKG Badanie EKG polega na zapisie cz EKG elektrokardiografia - rola, zalety, wady (WIDEO) Elektrokardiografia EKG (elektrokardiografia) jes Ponad 40 proc. Polaków ma problemy z układem krążenia. "Wysokie ciśnienie już nie jest cichym zabójcą, daje widoczne objawy" Wysokie ciśnienie krwi, niska tolerancja wysiłku c Co to znaczy, gdy królik Cię liże kochasz swojego zwierzaka króliku i okazuj im uczucia, gdy nie jest to możliwe. Czasami zdarza się, że cię liżą. Co to znaczy, gdy królik cię bije? Próbują dać ci miłość, czy dzieje się coś innego? Kiedy królik cię kocha, to rzeczywiście okazuje uczucie. Małe Lizanie jest oznaką zaufania i miłości od Twojego królika do ciebie. W niektórych przypadkach może być wskaźnikiem, że chcą odzyskać miłość, zazwyczaj przez głaskanie. Jeśli jesteś ciekaw innych sposobów, w jakie twój królik pokazuje ci miłość, Czytaj dalej. Podzielimy się wieloma sposobami na zrozumienie twojego królika. dlaczego króliki liżą, by okazać miłość?jakie są inne oznaki uczucia królika?co robi Królik, gdy jest przygnębiony lub nieszczęśliwy?wniosek dlaczego króliki liżą, by okazać miłość? Kiedy królik Cię liże, oznacza to, że ciężko pracowałeś, aby zasłużyć na zaufanie i miłość królika. To nie jest w przeciwieństwie do lizania bardziej powszechne domowepety jak koty lub psy. To dobra rzecz i zawsze powinna być interpretowana jako taka. Dlaczego króliki w ogóle liżą? Wraca do bunnybehavior wśród stad. Dzikie króliki zbiorą się w Warnie, zamkniętym obszarze podziemnym. Są istotami społecznymi i w ten sposób będą się wzajemnie czuły. Lizanie jest jednym z takich środków okazywania miłości swoim kolegom. Podwaja się również jako zachowanie pielęgnacyjne. udomowione króliki nadal będą chciały okazać swoją miłość. Kiedy zobaczą kogoś, do kogo mocno się czują, jak ty, wtedy ich mały język wyjdzie i dadzą ci Lizać. jakie są inne oznaki uczucia królika? czy Lizanie jest jedynym sposobem na okazanie miłości królikom? Na pewno nie! Oto kilka innych oznak przywiązania królika do ciebie. podrywanie ten jest trudny. Szczypanie może być dobre, ale równie łatwo może być złe. Jeśli szczotkujesz królika, a on cię niszczy, rzadko trzeba przestać. Nie dali ci małego kęsa, bo zrobiłeś coś złego, a nawet dlatego, że ich zraniłeś. Raczej jest to sposób Twojego królika na odwdzięczenie się. To trochę bolesne. kolejną instancją, w której można czule używać szczypania, jest zwrócenie uwagi. Jeśli jesteś w pobliżu klatki królika, ale robisz coś innego – na przykład zmieniasz miski z jedzeniem lub wodą—i królik cię gryzie, zobacz, jaki to jest. Mówią, że chcą miłości. Daj im jakieś zwierzątka, a szczypanie powinno się skończyć. rozciągnięte stopy u psów nazywają to spluwą. U królików może być określonydo jako Szczęśliwe stopy. Tak czy inaczej, jeśli zauważysz, że królik jest rozłożony w klatce, a jego stopy są schowane za nimi, to też jest kolejny znak, że dobrze się bawią. Siedzą w dość słabym położeniu, ponieważ czują się zrelaksowani. Pamiętaj, że każda mała rzecz może sprawić, że będą biegać. W końcu to króliki. częste granie w zależności od tego, z którym obiektem twój królik zdecyduje się zaangażować, może być szczęśliwy lub próbować powiedzieć ci coś więcej. Jeśli dostarczysz im zabawki dla królików, a oni rzucą je i popchną, wtedy będą mieli satysfakcjonujące życie królików. Jeśli jednak bawią się ich litterboxami lub miseczkami z jedzeniem, może powinieneś kupić im nowe zabawki. Taniec Tak, króliki potrafią tańczyć, tak jakby. Jeśli twój królik wykręca swoje ciało, potrząsa głową, dużo skacze, kopie w powietrzu i robi kilka zwrotów o 180 stopni, tańczą. To znaczy, że nie mogą być bardziej behappier. wchodzenie w sen REM tak jak my, ludzie, mamy wspaniały sen, gdy jest nam wygodnie i bezpiecznie, tak samo jest z królikami. Będziesz wiedział, że weszli w głęboki sen REM, jeśli są na boku, klikają zębami, wibrują wąsami i wibrują uszami i powiekami. Nie dotykaj króliczka, nic im nie jest! Mają wspaniałe sny. Flopping To może być przerażające, gdy twój królik po raz pierwszy upadnie lub spadnie na ziemię bez żadnego ostrzeżenia. Nie martw się jednak, ponieważ nie jest to wskaźnik poważnego problemu. To znaczy, że są bardzo zadowoleni. Jest to podwójnie prawdziwe, jeśli przewrócą się, aby odsłonić swój rozmyty brzuch. w zależności od kontekstu, jeśli królik rzuci na Ciebie nosem,może to być dobre lub złe. Jeśli nie głaskałeś ich, to zmuszanie ich do siebie jest znakiem, że chcą twojej sympatii. Jeśli głaskałeś je lub próbujesz wyczyścić ich klatkę, prawdopodobnie każą ci uciekać. wiesz jak koty mruczą, gdy są błogie, prawda? Z królikami klikają zębami. Usłyszysz to zwłaszcza podczas pieszczot i przytulania się z króliczkiem. co robi Królik, gdy jest przygnębiony lub nieszczęśliwy? tak jak królik jest biegły w słownym i niewerbalnym wyrażaniu swojego zadowolenia, równie łatwo może dać Ci znać, gdy coś jest nie kilka znaków, o których należy pamiętać. Jeśli twój królik wyświetla takie zachowania, typowinien przestać, co im robisz. te nieszczęśliwe zachowania są: krzyk, znak poważnego, intensywnego bólu wyświetla się oko, szczególnie odsłaniając trzecią wewnętrzną powiekę, ponieważ oznacza to, że są zestresowani sztywność ciała i płaskie uszy, co może wskazywać na atak Lonżowanie, kolejny znak, aby uciec Szarpanie, co może być ostrzeżeniem w niektórych kontekstach machanie ogonami, które jest używane do przeciwstawienia się wszelkim rozkazom lub aktywnościom, które próbujesz zmusić je do zgrzytania zębami, co różni się od klikania ząbków i często wskazuje na chorobę królika chrząkanie, co może wykluczać ugryzienie lub zadrapanie atakuje i jest sposobem na powstrzymanie się od wniosek króliki są niezwykłymi stworzeniami, które pokażą swoją miłość. Istnieje również wiele innych oznak sympatii królików, na które warto zwrócić uwagę, w tym lekkie przycinanie, granie, Głębokie spanie iklejanie. Po drugiej stronie monety, jeśli twój królik krzyczy, zgrzyta zębami lub chrząknie, prawdopodobnie jest zestresowany, nieszczęśliwy lub nieszczęśliwy. Znajomość tych znaków jest najlepszym sposobem, aby twój królik był szczęśliwy i zdrowy! Don't be selfish. Share the knowledge! Encephalitozoonoza (kunikuloza, EC) wywoływana jest przez wewnątrzkomórkowego pasożyta, należącego do grupy Mikrosporydia (Wasson, 2000). Są to wysoce wyspecjalizowane jednokomórkowe organizmy eukariotyczne posiadające jądro komórkowe, pasożytujące wewnątrz komórek innych eukariotów. Ich pozycja systematyczna zmieniała się wraz z rozwojem wiedzy na ich temat. Przez pewien czas klasyfikowane były jako pierwotniaki formujące spory (Sporozoa). W świetle obecnych badań molekularnych i filogenetycznych uważa się, że mikrosporydia są raczej blisko spokrewnione z grzybami (Keeling, 2002). Na infekcję podatne są ssaki oraz ptaki. Głównym żywicielem pasożyta jest królik. Na zdjęciu po lewej widoczna spora Microsporidium z wystrzeloną cieniutką rurką, wbitą w komórkę eukariotyczną. Poprzez tą rurkę spory przesyłają zainfekowaną sporoplazmę do atakowanej komórki. Obraz widziany poprzez mikroskop elektonowy. Encephalitozoon cuniculi opisany został po raz pierwszy na przykładzie młodych królików z porażeniem ruchowym, u których wywołał ziarniniakowe zapalenie mózgu. Miało to miejsce w 1922r (Wright, 1922) Ze względu na odmianę rybosomalnego RNA i kariotypu, zostało podzielone na 3 szczepy (Schoeb, 2007) Każdy z nich ma odmiennego docelowego gospodarza. Szczep I (kariotyp A,B i C) uważa się za „szczep króliczy”, był izolowany od królików, ludzi oraz II (Kariotyp F) uważa się za „szczep mysi” – był izolowany od dla myszy i lisów błękitnychSzczep III (kariotyp D i E) uważa się za „szczep psi” i był izolowany zarówno dla psów jak i dla ludzi. Wszystkie 3 typy izolowane były od ptaków (Bednarska, 2012) U królików w naturalnych warunkach stwierdzano jak dotąd tylko zakażenie szczepem I, wiadomo jednak, ze są wrażliwe również na zakażenie szczepem II i III (Mathis et al. 2005) Spory są owalne, niewielkich rozmiarów (1,5×2,5 µm), otoczone grubą błoną komórkową. Spora ma bardzo charakterystyczną budowę wewnętrzną i jest najbardziej charakterystyczną postacią mikrosporydiów. Zawiera zwiniętą, drożną nić biegunową oraz zarodek, zwany sporoplazmą. Ma ona zdolność do przebywania poza komórką żywiciela, jest postacią dyspersyjną (rozprzestrzeniającą się), inwazyjną i diagnostyczną. Gdy aktywacja spory wewnątrz zaatakowanego organizmy zostanie rozpoczęta, wzrasta ciśnienie wewnętrzne, co prowadzi do pęknięcia spory i wystrzelenia obecnej w niej nici i wbicia się jej w atakowaną komórkę. Sporoplazma przeciska się przez wnętrze nici i lokuje w cytoplazmie komórki żywiciela. Tam przekształca się w mało zróżnicowanego meronta, który rozmnaża się drogą kolejnych podziałów. Meronty przekształcają się w sporonty, w których powstają sporoblasty, z których tworzą się spory. Cykl życiowy u gospodarza trwa około trzech tygodni, po tym czasie spory są uwalniane. Wydostają się do układu krążenia i tą drogą szerzą się po organizmie lub do światła kanalików nerkowych (gdzie następnie wydalane są z moczem). DROGI ZARAŻENIA Infekcja rozprzestrzenia się drogą horyzontalną (przez kontakt bezpośredni bądź zanieczyszczone środowisko). Największa liczba spor jest wydalana z moczem bezpośrednio po zarażeniu, ale obecność spor stwierdzono także w kale i wydzielinie z dróg oddechowych. Najczęściej zarażenie następuje drogą doustną, zdecydowanie rzadziej drogą aerogenną (Gabrisch 2009, Katkiewicz 1989). Naturalnym sposobem zarażania się królików jest droga pokarmowa – poprzez zjadanie spor, które zostały wydalone z moczem (Suckow, 2012). Opisywane są również śródmaciczne zakażenie W takim przypadku spory zasiedlają zwykle przednią torebkę soczewki. Wydaje się, że ta droga zakażenie ma znaczenie tylko w rozwoju ocznej postaci choroby (Wolfer et al. 1993). LOKALIZACJA W ORGANIZMIE: Pasożyt osiedla się w komórkach glejowych, komórkach nabłonkowych kanalików nerkowych, hepatocytach, komórkach śródbłonkowych, makrofagach i monocytach. WYSTĘPOWANIE U KRÓLIKÓW: U królików zarażenia E. cuniculi występują bardzo często – stopień zarażenia waha się od 5-45% w Niemczech do nawet 80% w Szwecji (Künzel F et al., 2008). W Anglii kontakt z tym microsporidium miało 52% królików (Kneeble 2009) OBJAWY KLINICZNE: Zakażenie najczęściej przybiera postać chroniczną – jej rozwój zajmuje tygodnie lub nawet miesiące i może, ale wcale nie musi doprowadzić do rozwoju objawów klinicznych. W pierwszej kolejności pasożyty widoczne są w nerkach, wątrobie i płucach. W dalszej kolejności pojawiają się one w mózgu. W zaawansowanym stadium choroby najsilniejsze zmiany obserwowane są w nerkach i mózgu, natomiast w płucach i wątrobie pasożyt już raczej nie występuje. Czasem można spotkać można go również w sercu, zazwyczaj jednak w mniejszej ilości (Cox et al. 1979) Króliki cierpiące z powodu encephalitozoonozy mogą wykazywać objawy ze strony: układu nerwowegoukładu moczowegolub narządy wzroku. Te trzy formy choroby mogą występować pojedynczo lub w kombinacjach. Objawy ze strony układu nerwowego wyraźnie dominują jeśli chodzi o kliniczną manifestację choroby (Kűnzel, 2010). ▪ Układ nerwowy: Zmiany dotyczą najczęściej mózgu, ale ogniska zapalne mogą być widoczne również w rdzeniu kręgowym. W obrębie mózgu stwierdzane są okołonaczyniowe nacieczenia, od delikatnych zmian do ogniskowych lub wieloogniskowych ziarniniakowych zmian zapalnych mózgu. Objawy kliniczne pojawiają się zazwyczaj nagle . Mogą być one poprzedzone jakimś stresującym wydarzeniem w życiu królika. Najczęstszym obserwowanym objawem neurologicznym są zaburzenia przedsionkowe (Jass et al. 2008). Objawiają się one – kręczem szyi, niezbornością ruchów, kręceniem się w kółko, oczopląsem, rotacyjnymi ruchami wokół dłuższej osi ciała (rolowanie się). Z innych objawów neurologicznych możemy obserwować: niezborność ruchów, niedowłady tylnych kończyn, drżenia głowy, kołysanie się, kiwanie, opistotonus (objaw oponowy), napady drgawek. Konsekwencją rozwoju takich objawów może być nagła śmierć. Rzadko, ale zdarza się, że u chorych królików objawy choroby dotyczą zachowania – pojawić się może agresja, skakanie na pręty klatki, samookaleczenia (Harcourt-Brown and Holloway, 2003) ▪ Układ moczowy: Zmiany w nerkach obejmują ogniskowe ziarniniakowe zapalenie. Większość przypadków przewlekłego zapalenia nerek będącego skutkiem zakażenia przebiega subklinicznie. Przewlekła niewydolność nerek może prowadzić do rozwoju anemii, a czasem nawet osteodystrofii, mogącej objawiać się patologicznymi złamaniami w obrębie kości długich (Ewringmann 1999). Postaci nerkowej towarzyszyć mogą również – zwiększone pragnienie, zwiększona ilość oddawanego moczu, nietrzymanie moczu, chudnięcie zwierzęcia. We krwi widoczna może być azotemia. Zmiany w obrębie torebki nerki mogą być widoczne podczas badania USG tego narządu. ▪ Narząd wzroku Zmiany dotyczące gałki ocznej, obserwowane w trakcie kunikulozy to: fakolityczne zapalenie błony naczyniowej oka, zaćma – o różnym stopniu zaawansowania (Künzel 2010, Harcourt-Brown 2002), ropostek (łac. hypopyon) – czyli obecność ropy w komorze przedniej oka. Zmiany w gałce ocznej są efektem zakażenia śródmacicznego. Pasożyty spotykane są tylko w obrębie soczewki (Giordano et al. 2005). Dochodzi do nacieczenia soczewki komórkami zapalnymi (granulocytami, makrofagami, komórkami olbrzymimi) co prowadzi w efekcie do jej pęknięcia. Większość królików cierpiących z powodu ocznej postaci to osobniki młode (Künzel et al. 2008). Objawy dotyczą zazwyczaj jednego oka, ale spotykane mogą być również w obydwu (Harcourt-Brown and Holloway 2003).Jeśli zmiany dotyczą tylko oka, samopoczucie królika jest zazwyczaj dobre, w badaniu klinicznym nie stwierdzamy innych nieprawidłowości. Trochę statystyki dotyczącej zmian w obrębie gałki ocznej: W pewnym badaniu, przeprowadzonym na grupie 144 królików z dodatnimi przeciwciałami przeciwko 25 miało objawy ze strony oka. Z tych 25 królików – 20 miało zaćmę, 16 ropostek, 21 zapalenie błony naczyniowej. 16 królików miało wszystkie te trzy objawy równocześnie (Kunzel et al. 2008) DIAGNOSTYKA RÓŻNICOWA: W przypadku objawów ze strony układu nerwowego: zapalenie ucha środkowego i zewnętrznego (wywoływane najczęściej przez Pasteurella multocida). Występują objawy przedsionkowe. Mogą występować dodatkowo objawy ze strony układu oddechowego (katar, kichanie, świsty). Diagnostyka polega na pobraniu wymazu i wykonaniu zdjęcia RTG puszek bębenkowych. Uwaga! Bakteryjne zapalenie ucha może występować równocześnie z W jednym z badań u 57,9% królików z zapaleniem ucha stwierdzono dodatkowo przeciwciała IgM specyficzne dla świadczące o aktywnej infekcji (Jeklovaa 2010) zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych na tle innych infekcji bakteryjnych – też jest to częsta przyczyna występowania objawów neurologicznych u królików (Gruber et al. 2009)nowotwory, które mogą dotyczyć układu nerwowego – np. chłoniak urazy mechaniczne rdzenia kręgowego – prowadzące do wystąpienia niedowładu czy paraliżu urazy głowy prowadzące do uszkodzenia mózgu kokcydiozatoksoplazmoza – jest to rzadka przyczyna objawów neurologicznych u królików (Künzel et al., 2008), zazwyczaj jej przebieg jest subkliniczny. W odróżnieniu od encephalitozoonozy u królików z klinicznymi objawami toksoplazmozy najczęściej obserwujemy letarg, brak apetytu, gorączkę (Dubey 1992)zapalenie układu nerwowego na tle infekcji wirusowych, przy zakażeniu np. herpes virusem, wiusem choroby Borna, wirusem wścieklizny – rzadkoniedobrór wit E i selenuzaburzony stosunek sodu do potasuprzyczyny metaboliczne – niedobory witamin, mikroelementów, w przebiegu chorób – takich jak np. stłuszczenie wątroby, zatrucia pokarmowe – kardiologiczne W przypadku objawów ze strony nerek: w diagnostyce różnicowej przyczyn uszkodzenia nerek należy brać pod uwagę kamicę nerkową (łatwo rozróżnić ją od uszkodzenia nerek na tle wykonując zdjęcia RTG lub badanie USG nerek). W przypadku objawów ze strony oczu/oka: w diagnostyce różnicowej trzeba brać pod uwagę bakteryjne zapalenie błony naczyniowej (zwykle wywołane przez P. multocida), zapalenia powstałe wtórnie do ciężkiego zapalenia rogówki, urazy z penetrującym ciałem obcym. DIAGNOSTYKA Diagnostyka u żywego zwierzęcia jest trudna. Jest jednak ważna, aby ustalić właściwe sposoby leczenie, czasem, aby ustalić ryzyko choroby odzwierzęcej u ludzi (jeśli właściciel znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka, czyli ma mocno obniżoną odporność). Diagnozę stawia się zazwyczaj na podstawie objawów klinicznych, wykluczeniu innych chorób dających podobne objawy, wykonaniu testów serologicznych. ✦ IMMUNOLOGIA: Serokonwersja (wytwarzanie przeciwciał) następuje w ciągu 3 tygodni od zakażenia (Cox et al. 1979). Ma ona miejsce przynajmniej na 4 tygodnie przed wystąpieniem zmian narządowych w nerkach i możliwości stwierdzenia obecności spor w moczu. Zmiany na terenie mózgu obserwowane są dopiero po 8 tygodniach od momentu wytworzenia przeciwciał (Cox and Gallichio 1978). Poziom przeciwciał pozostaje wysoki wiele miesięcy po ekspozycji na pasożyta, później powoli zmniejsza się. Przeciwciała mogą być wykrywane jeszcze przez wiele lat a ich poziom ulega wahaniom (Waller et al. 1978, Scharmann et al. 1986). Nie wiadomo, czy zwierzęta wydalają spory w czasie epizodów podwyższenia miana przeciwciał w kolejnych latach po zakażeniu (Scharmann et al. 1986) Ze względu na chroniczny przebieg choroby przeciwciała przeciw E. Cuniculi produkowane są i utrzymują się przez długi okres czasu. Wydaje się jednak, że odpowiedź immunologiczna nie jest skuteczna jeśli chodzi o ochronę przed chorobą. Zasadnicze są tu mechanizmy komórkowe (zwłaszcza limfocyty CD8⁺) – to one odgrywają główną rolę jeśli chodzi o kontrolę pasożyta i długość życia królika (Khan et al. 2001). Dlatego występowanie u królika choroby powodującej obniżenie odporności, bądź leczenie królika cytostatykami może spowodować zaostrzenie przebiegu choroby i wystąpienie klinicznych objawów pisałam powyżej, z wyników badań wynika, ze bardzo duża część populacji królików miała styczność z tym pasożytem (do 80%) i wytworzyła przeciwko niemu przeciwciała. Oznacza to, ze typowy test w kierunku obecności przeciwciał (wykrywający przeciwciała IgG) może służyć jedynie WYKLUCZENIU choroby (jeśli wyjdzie ujemny). Obecność przeciwciał IgG wykazuje jedynie kontakt zwierzęcia z pasożytem, nie potwierdza jednak, że jest on przyczyną występującej aktualnie u danego królika choroby – dającej objawy np. ze strony układu nerwowego (Jeklovaa et al. 2010). Co więcej – poziom przeciwciał IgG również nie może być brany pod uwagę jako czynnik pozwalający ustalić, czy przyczyną objawów choroby jest ponieważ u dużego procenta królików poziom tych przeciwciał jest wysoki i może pozostać takim przez długie lata (Jeklova 2010)Na podstawie samego wykrycia przeciwciał IgG przeciwko E. cuniculi nie można twierdzić, że przyczyną objawów klinicznych choroby jest Test ten wychodzi bowiem dodatnio u dużej liczby królików i nie świadczy o aktywnym procesie chorobowym. Na tej podstawie możemy tylko stwierdzić, że królik miał wcześniejszy kontakt z patogenem. U wielu klinicznie zdrowych królików można stwierdzić wysokie miana przeciwciał IgG (Harcourt-Brown 2004). Wykrycie tych przeciwciał oznacza jednak, że u takiego królika pod wpływem stresu lub innego czynnika obniżającego odporność może dojść do uaktywnienia encephalitozoonozy i przejścia choroby w aktywną fazę. Dlatego króliki, które są tylko IgG dodatnie powinny być regularnie kontrolowane, czy nie pojawiają się u nich przeciwciała IgM, które są wskazaniem do podawania leków (Jeklova et al. 2010) Wynik ujemny jest właściwie pewny. Tylko w kilku przypadkach można mieć co do niego wątpliwości – w sytuacjach, gdy odpowiedź immunologiczna nie zdążyła jeszcze lub nie mogła właściwie się wytworzyć. Chodzi tu o wczesne etapy infekcji, bardzo młode króliki, zwierzęta będące w stanie immunosupresji. Zainfekowane samice przekazują odporność bierną swoim dzieciom. Przeciwciała matczyne są wykrywane u młodych królików do wieku 4 tygodni. Później występuje okres, w którym nie wykrywa się przeciwciał. Wytwarzanie własnych przeciwciał w odpowiedzi na aktywną infekcję występuje u królików w wieku 8-10 tygodni (Lyngset 1980) Aby dowiedzieć się, czy niepokojące nad objawy kliniczne mogą mieć związek z encephalitozoonozą, trzeba wykonać test, w którym oznaczamy miano przeciwciał IgG (świadczących o tym, ze królik kiedyś zetknął się z pasożytem i wytworzył przeciwciała) oraz IgM (co świadczy o świeżej infekcji). Testy w tej wersji są niestety dużo droższe niż te pierwsze, ale też ich znaczenie diagnostyczne jest znacznie większe. Podczas badania wykonanego w latach 2005-2009 w Czechach, na grupie 500 królików, które zgłosiły się z różnych przyczyn do Avian and Exotic Animal Clinic (Uniwersytet Medycyny Weterynaryjnej i Nauk Farmaceutycznych) w Brnie przeciwciała IgM wykryto u 32,4% badanych królików, natomiast przeciwciała IgG u 68%. Przeciwciała IgM wykryto u 54,4% królików u których obserwowano jako objaw chorobowy objawy nerwowe (miano IgG w tej grupie wynosiło 86,1%). U królików z chorobami nerek 36,2% zwierząt miało we krwi specyficzne przeciwciała IgM, 80,9% IgG. Z królików z objawami ze strony oczu 44,4% miało przeciwciała IgM, 77,8% IgG. W znajdującej się pośród tych 500 królików grupie 287 zwierząt, u których występowały inne objawy chorobowe niż ze strony układu nerwowego, nerek, oka – u 26,5% stwierdzono obecność przeciwciał IgM, 65,1% IgG. Co istotne, przeciwciała IgM stwierdzono również u 24,2% królików u których nie występowały żadne kliniczne objawy jakiejkolwiek choroby. Obecność przeciwciał IgM jest dowodem na występowanie aktywnej infekcji i wskazaniem do rozpoczęcia leczenia. Ponieważ przeciwciała IgM stwierdzane były często u królików, które nie miały typowych objawów wskazujących na lub wręcz nie wykazywały żadnych objawów chorobowych, autorzy artykułu opisującego to badanie wskazują na zasadność wykonywania badań poziomu przeciwciał IgM i IgG jako część rutynowych badań przeglądowych u tego gatunku zwierząt (Jeklova et al., 2010) Serologia jest najlepszym narzędziem, pomagającym w przyżyciowej diagnostyce kunikulozy. ✦ BADANIE MOCZU Pierwsze spory w moczu pojawiają się 3-5 tygodni od momentu serokonwersji (wytworzenia przeciwciał) i trwa przez kolejne miesiące (Cox et al. 1979, Csokai et al. 2009a). Wydalanie spor z moczem następuje nieregularnie, dlatego negatywny wynik nie wyklucza infekcji! Stosowane są tu wysoko specyficzne i czułe metody molekularne: badanie PCR wykrywające DNA pasożyta. Trudność związana z tym badaniem polega na nieregularnym wydalaniu spor. Wynik dodatni jest w tej sytuacji pewny, natomiast wynik ujemny może być fałszywy (królik wydala spory z moczem, ale akurat nie wydalał ich w momencie, gdy pobierana była próbka do badań) BADANIE POŚMIERTNE Badanie histopatologiczne jest częstą metodą pośmiertnej diagnozy Kunikulozy. Widoczne są zmiany w postaci ziarniniakowego zapalenia mózgu oraz przewlekłego śródmiąższowego zapalenia nerek (Jacqueline Csokai, 2009). W badanych tkankach poprzez specjalne barwienie szuka się spor pasożyta. Infekcja wydaje się szerzyć od układu moczowego do układu nerwowego. Spory można znaleźć najpierw w nerkach (4 tygodnie od momentu wytworzenia przeciwciał) a następnie w mózgu (8 tygodni po wytworzeniu przeciwciał) (Cox ang Gallichio 1978). Inną metodą jest badanie PCR bioptatów tkanek. Najlepszą tkanką do badań histopatologicznych jest mózg. Drugą w kolejności są nerki. W innych narządach takich jak serce, płuca, wątroba czy śledziona spory znajdowane są jedynie sporadycznie (Jacqueline Csokai, 2009). LECZENIE ENCEPHALITOZOONOZY: Leczenie jest prawie tak samo problematyczne, jak diagnozowanie. Objawy kliniczne związane są nie tyle z obecnością samego pasożyta, ale z reakcją zapalną, którą wywołuje. Nawet jeśli pasożyt jest obecny w tkankach i przy pomocy leków unieszkodliwimy go, nie oznacza to, że cofną się równocześnie zmiany, które zdołał już wywołać w układzie nerwowym czy w strukturze nerek. Leczenie polega na podawaniu: leków przeciwpasożytniczych – albendazol, fenbendazolleków przeciwzapalnychleków usprawniających funkcje uszkodzonych narządów (nerki, serce, mózg)witamin z grupy Bosłonowo antybiotyków PREWENCJA: izolowanie zwierząt chorych od zdrowych (ponieważ chore mogą wydalać spory)dezynfekcja klatek, wyposażenia – gotowanie przez 5 minut niszczy spory, środki dezynfekujące takie jak 70% etanol, woda utleniona 1%, wodorotlenek sodu 1% – niszczą spory po ich 30 minutowej ekspozycji na te środki. W temperaturze pokojowej spory mogą przeżyć co najmniej 4 tygodnie (Besch-Williford CL, 1997). ZAGROŻENIE DLA LUDZI: W Stanach Zjednoczonych od ludzi izolowano szczep III (psi) ale w Europie szczep I (króliczy) (Harcourt-Brown FM, 2004). Uważa się, że EC stanowi realne zagrożenie dla życia osób z obniżoną odpornością (np. nosiciele wirusa HIV, w trakcie chemioterapii, po przeszczepach). Chociaż nie są znane przypadki bezpośredniej transmisji choroby z królika na człowieka, należy jednak traktować jako potencjalny zoonotyczny czynnik (Suckow, 2012) . CO DALEJ? Wielką niewiadomą pozostaje nadal, co dzieje się w organizmie królika po przejściu aktywnej formy encephalitozoonozy. Nie wiadomo, czy i kiedy choroba uaktywni się ponownie w ciągu dalszego życia królika. Trudno ocenić w pełni działanie leków przeciwpasożytniczych w przypadku Istnieją publikacje sugerujące, że pasożyta tego nie da się w pełni usunąć z tkanek (Besch-Williford CL, 1997) Leczenie przeciwpasożytnicze (fenbenfazolem) można powtarzać co 6 miesięcy, bądź częściej – jeśli nawrócą objawy związane z chorobą, bądź pogorszeniu ulegnie kondycja królika (Harcourt-Brown FM, 2004) Autor: Lewandowska, Specjalista Chorób Zwierząt Futerkowych, autorka licznych publikacji naukowych dotyczących chorób zwierząt egzotycznych, konsultantka książek naukowych z dziedziny medycyny weterynaryjnej, lekarz praktyk z prawie 20 letnim stażem pracy związanym z leczeniem zajęczaków i gryzoni, kierownik Specjalistycznej Przychodni Weterynaryjnej dla Małych Ssaków – OAZA – Kraków BIBLIOGRAFIA: Abu-Akkada, S. Oda, S. S, (2016), Prevention and treatment of Encephalitozoon cuniculi infection in immunosuppressed rabbits with fenbendazole, Iranian Journal of Veterinary Research, Shiraz M, 2012, Mikrosporydia: Oportunistyczne patogeny ludziBesch-Williford CL (1997): Encephalitozoon cuniculi: An update on epidemiology, diagnosis and control. Berkley, CA, House Rabbit Society Veterinary Conference, pp 113-117Cox JC, Gallichio HA (1978) Serological and Histological studies on adult rabbits with recent, naturally acquired encephalitozoonosis. Res Vet Sci 24:260-261Cox JC, Hamilton RC, Attwood HD (1979)b An investigation of the route and progression of Encephalitozoon cuniculi infection in adult rabbits. J Protozool 26:260-265Csokai J, Gruber A, Künzel F, Tichy A, Joachim A (2009a) Encephalitozoonosis in pet rabbits (Oryctolagus cuniculus): pathohistological findings in animals with latent infection versus clinical manifestation. Parasitol Res 104:629–635Csokai J, Joachim A, Gruber A, Tichy A, Pakozdy A, Künzel F (2009b) Diagnostic markers for encephalitozoonosis in pet rabbits. Vet Parasitol 163(1–2):18–26Dubey JP, Brown CA, Carpenter JL, Moore JJ (1992) Fatal toxoplasmosis in domestic rabbits in the USA. Vet Parasitol 44:305–309Ewringmann A, Göbel T (1999) Untersuchungen zur Klinik und Therapie der Encephalitozoonose beim Heimtierkaninchen. Kleintierpraxis 44:357–372Gabrisch K., Zwart P., (2009), : Praktyka kliniczna: Zwierzęta Egzotyczne, C, Weigt A, Vercelli A, Rondena M, Grilli G, Giudice C (2005), Immunohistochemical identification of Encephalitozoon cuniculi in phacoclastic uveitis in four rabbits. Vet Ophthalmol 8:271–275Gruber A, Pakozdy A, Weissenböck H, Csokai J, Künzel F (2009) A retrospective study of neurological disease in 118 rabbits. J Comp Pathol 140(1):31–37Harcourt-Brown, 2002. Textbook of Rabbit Medicine. Reed Educational and Professional Publishing Ltd., Oxford, 410 FM, Holloway HKR (2003) Encephalitozoon cuniculi in pet rabbits. Vet Rec 152:427–431Harcourt-Brown FM (2004) Encephalitozoon cuniculi infection in rabbits. Semin Avian Exot Pet Med 13:86–93Jacqueline Csokai, Anja Joachim, Andrea Gruber, Alexander Tichy, Akos Pakozdy, Frank Kunzel (2009), Diagnostic markers for encephalitozoonosis in pet rabbits, Veterinary Parasitology 163 (2009) 18–26Jass A, Matiasek K, Henke J, Küchenhoff H, Hartmann K, Fischer A (2008) Analysis of cerebrospinal fluid in healthy rabbits and rabbits with clinically suspected encephalitozoonosis. Vet Rec 162(19):618–622Jeklovaa E, Vladimir Jeklb, Kamil Kovarcikc, Karel Hauptmanb, Bretislav Koudelad, Helena Neumayerovad, Zdenek Knotekb, Martin Faldyna, (2010), Usefulness of detection of specific IgM and IgG antibodies for diagnosis of clinical encephalitozoonosis in pet rabbits, Veterinary Parasitology 170 143–148Katkiewicz M., (1989), Zwierzęta laboratoryjne – choroby i użytkowanie. Wyd. SGGW-AR, Fast, 2002. Microsporidia: biology and evolution of highly reduced intracellular parasitesKhan IA, Moretto M, Weiss LM (2001) Immune response to Encephalitozoon cuniculi infection. Microbes Infect 3(5):401–405Kneeble, Shaw, (2009), Seroprevalence of antibodies to of Encephalitozoon cuniculi in rabbits in the United Kingdom, 158, et al.,(2007), Clinical symptoms and diagnosis of encephalitozoonosis in pet rabbitKünzel F, Gruber A, Tichy A, Edelhofer R, Nell B, Hassan J, Leschnik M, Thalhammer JG, Joachim A (2008) Clinical symptoms and diagnosis of encephalitozoonosis in pet rabbits. Vet Parasitol 151:115–124Kűnzel, F, Jaochim, A, (2010), Encephalitozoonosic in rabbits, Parasitor Res, 106: A (1980) A survey of serum antibodies to Encephalitozoon cuniculi in breeding rabbits and their young. Lab Anim Sci30:558–561Mathis A, Weber R, Deplazes P (2005), Zoonotic potential of the microsporidia, Clin Microbiol Rev 18:423-445Pakes, Gerrity 1994. Protozoal diseasesScharmann W, Reblin L, Griem W (1986) Untersuchungen über die Infektion von Kaninchen durch Encephalitozoon cuniculi. Berl Münch Tierärztl Wschr 99:20–24Schoeb, Cartner, Baker, Gerrity, 2007, Parasites of rabbitsSuckow, Stevens Wilson, 2012, The laboratory Rabbit, Guinea Pig, Hamster, and Other M, Kołodziejska-Sawerska A, (2011), Encefalitozoonoza – choroba nie tylko królików, Magazyn weterynaryjnyŚmielewska-Łoś E., Płoneczka K., Karczmarczyk R, (2004), Encefalitozoonoza. Medycyna Weterynaryjna, 60 (3), T, Morein B, Fabiansson E (1978) Humoral immune response to infection with Encephalitozoon cuniculi in rabbits. Lab Anim 12:145–148Wasson K, Peper RL (2000), Mammalian microsporidiosis, Vet Pathol 37: 113-128Wolfer J, Grafn B, Wilcock B, Percy D (1993) Phacoclastic uveitis in the rabbit, Prog Vet Comp Ophthalmol 3:92-97Wright, Craighead, 1922. Infectious motor paralysis in young rabbits Króliki domowe zaliczane są do jednych z najbardziej popularnych i lubianych zwierząt domowych na całym świecie. Trudno się temu dziwić, biorąc pod uwagę, jak uroczo wyglądają ze swoimi miękkimi futerkami, długimi uszkami i łagodnym spojrzeniem. Poza tym uchodzą za towarzyskie, łatwe w pielęgnacji i niedrogie w utrzymaniu. Czy jednak królik rzeczywiście jest idealnym zwierzątkiem domowym? Co należy uwzględnić przed jego zakupem? Jak zapewnić mu prawidłową pielęgnację i odpowiednie warunki? Odpowiedzi na te i podobne pytania znajdziesz w tym artykule! Spis treści UtrzymanieWyposażeniePożywienie dla królikaZdrowie i pielęgnacjaCzy królik to właściwe zwierzątko dla mnie?Zrozumieć język królikaZdecydować się czy nie? Utrzymanie Królik też ma określone potrzeby W światowym rankingu ulubionych zwierząt domowych te puchate długouche stworzonka zajmują miejsce trzecie – zaraz po kotach i psach. Są nie za duże, ufne, niedrogie w utrzymaniu i wydają się nie stawiać właścicielowi wielu wymagań. Jednak nie zawsze obraz ten pokrywa się całkowicie z rzeczywistością. Skutkiem takich błędnych założeń jest nieodpowiednie utrzymanie pupila, który na przykład zmuszony jest do życia w zbyt małej klatce, nie ma kontaktu z innymi królikami lub w ogóle nie zażywa wybiegu. W tych kwestiach króliki wykazują niemałe potrzeby – nawet jeśli nie zawsze dają to po sobie poznać. Od razu dwa Jedną z najbardziej podstawowych potrzeb królika jest potrzeba interakcji i komunikacji z innymi królikami. Ani człowiek, ani też inne zwierzęta domowe nie zaspokoją tej potrzeby należycie. Nawet dziecko, które potrafiłoby bawić się i zajmować swoim pupilem przez kilka godzin dziennie, nie zastąpi mu towarzystwa innego królika. Żaden królik nie powinien być więc trzymany w pojedynkę. Jeśli planujesz zakup królika, przygarnij pod swój dach od razu dwa – najlepiej samca i samicę. Jeśli dwa króliki to Twój limit, samca poddaj koniecznie kastracji, gdyż samice są w stanie wydać na świat młode od pięciu do dziecięciu razy w ciągu roku! Kastracja wyeliminuje nie tylko możliwość niepożądanego rozmnażania się, ale także zapobiegnie w większej grupie rywalizacji i walk o terytorium i miejsce w hierarchii pomiędzy samcami. Królik potrzebuje ruchu Kolejną często pomijaną a podstawową potrzebą królików jest potrzeba ruchu. Wszystkie króliki potrzebują przestrzeni i wybiegu. Zwykła klatka dla królika to nie wszystko. W naturalnym środowisku króliki biegają, skaczą, kopią w ziemi jamy i korytarze, w którym zatrzymują się całe stada. Dla królików domowych taka swoboda nie jest oczywiście możliwa, jednak właściciel powinien postarać się pomóc swoim królikom popędy te nieco zaspokoić. Możliwe jak największy kojec zewnętrzny służący do regularnego wybiegu oraz oferująca różnorodne zajęcia i możliwości ukrycia się klatka to dla królika domowego optymalna kombinacja. Duży wybieg w ogrodzie za domem Króliki mogą przez cały rok przebywać na zewnątrz pod warunkiem, że w swoim kojcu mają możliwość schronienia się w osłonionym miejscu, które chroniłoby przed złymi warunkami atmosferycznymi - zarówno zimnem, jak i upałem. Może to być drewniany domek, pusty pień czy jakakolwiek inna forma jaskini. Duży, bezpieczny i gwarantujący osłonę przed wiatrem wybieg we własnym ogrodzie z całą pewnością najlepiej odpowiada potrzebom królika. Jeśli więc posiadasz własny ogród przy domu, najlepiej w nim zorganizuj dla swoich królików mieszkanie. Pomysły i materiały na wykonanie znajdziesz w stacjonarnych sklepach zoologicznych oraz w Internecie. Ogrodzona powierzchnia może wynosić na przykład sześć metrów kwadratowych, na których króliki będą mogły wyszaleć się do woli. Poza dostateczną powierzchnią ważne jest, by wybieg był odpowiednio zabezpieczony, zarówno w górę, jak i przy podłożu. Ogrodzenie powinno być osadzone głęboko i stabilnie w nawierzchni, by pilni kopacze, jakimi zdecydowanie są króliki, nie dały rady wydostać się poza ogrodzenie podkopując się pod nim. Nad ogrodzeniem powinno znajdować się zadaszenie lub krata, które ochroniłyby króliki przed kotami i innymi naturalnymi wrogami. © DoraZett / Króliki w mieszkaniu? Kojec w ogrodzie jest dla królika idealnym domem, jednak wcale nie oznacza to, że ludzie mieszkający w miastach i nieposiadający ogrodów muszą od razu żegnać się z pomysłem posiadania królików domowych. Trzymanie królików w mieszkaniu jest pod pewnymi warunkami jak najbardziej możliwe, jednak warunki te koniecznie muszą być zachowywane, by króliki mogły wieść szczęśliwe i wygodne życie. Królik, który przez cały czas musi przebywać w ciasnej klatce, straci entuzjazm i chęć do życia. Należy zadbać o to, by królik codziennie miał zapewniony kilkugodzinny wybieg. By królik nie sprawił kłopotu na dywanie, nie podgryzł kabli, nie dostał się w pobliże gniazdek elektrycznych czy roślin pokojowych, przygotuj wydzieloną przestrzeń dla królika i nadzoruj jego zabawę przez cały czas. Także w kojcu wewnętrznym powinny znaleźć się akcesoria umożliwiające różne rodzaje zabaw oraz zapewniające miejsca do schowania się – jamy, korytarze, puste pnie, rury, korzenie i domki do spania – najlepiej zorganizowane na więcej niż jednym piętrze i połączone ze sobą za sprawą ramp lub rur. Wyposażenie Co powinno znaleźć się w klatce dla królika? Obok domku do spania i ciekawych akcesoriów do zabawy, aktywności fizycznych i ukrycia się w klatce dla królika powinien znaleźć się stojak na siano oraz poidełko do wody. Podobnie w kojcu nie może zabraknąć tych akcesoriów oraz naturalnie świeżego sianka i wody pitnej. Podłoże klatki powinno być wyłożone na przykład gazetą, którą w trakcie czyszczenia można z łatwością wymienić na nową. Na gazecie należy rozsypać podściółkę i sianko. Zaleca się także włożenie do klatki korzeni, gałęzi lub kawałki kory, by królik mógł ścierać na nich zęby podgryzając je sobie. Zęby królików rosną przez całe ich życie, dlatego podgryzanie to naturalna potrzeba tych ssaków. Pożywienie dla królika Co jedzą króliki domowe? U królików domowych mięśnie układu pokarmowego są za słabe, by pożywienie mogło być transportowane przez jelita za sprawą skurczów mięśni. Króliki jedzą nieustannie, dzięki czemu nowe pożywienie od góry naciska na znajdujące się już w przewodzie pożywienie i popycha je. W ten sposób króliki trawią. Sianko na przykład powinno znajdować się w stojaku na sianko przez cały czas. Jednak jako pokarm podstawowy samo sianko zdecydowanie nie jest wystarczające. W celu pokrycia zapotrzebowania królika domowego na substancje odżywcze należy podawać mu karmę suchą, świeże warzywa i owoce oraz paszę zieloną. Pilnuj, by Twój królik zawsze dostawał zróżnicowane pokarmy oraz przyjmował wystarczające ilości substancji balastowych. Jeśli królik tyje, oznacza to, że pokarmy, które spożywa, są zbyt kaloryczne. W takim przypadku najlepiej skonsultuj się z weterynarzem, który poradzi Ci, jak dostosować dietę dla Twojego królika. © Superingo / Zjadanie własnych odchodów Szczególną cechą królików jest zjadanie własnych odchodów, konkretnie tak zwanego kału nocnego, inaczej cekotrofów. Cektotrofy zaopatrują zwierzę w niezbędne substancje odżywcze oraz witaminę B. Jedynie w ten sposób, poprzez wydalenie i ponowne spożycie odchodów, substancje odżywcze mogą być przez organizm królika wchłonięte. Być może widok taki nie jest zbyt przyjemny, jednak nie przeszkadzaj pupilowi w konsumpcji i nie próbuj go takiego nawyku oduczać. Zjadanie kału nocnego przez króliki jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania procesów trawiennych oraz świadczy o ogólnym zdrowiu zwierzątka. Króliki nie powinny natomiast zjadać kału dziennego, a więc charakterystycznych „bobków”. Zdrowie i pielęgnacja Problemy z trawieniem i ich skutki stanowią coraz większe i poważniejsze zagrożenie dla zdrowia królików domowych. Wyjątkowo często podłożem różnych chorób jest właśnie wrażliwy system trawienny. Poza genetyką problem stanowią często nieprawidłowe odżywianie oraz przerost zębów przy niedostatecznym ich ścieraniu. Niestety króliki z reguły w milczeniu znoszą dolegliwości, a widoczne gołym okiem objawy pojawiają się często za późno. Zmiany można odpowiednio wcześnie zauważyć regularnie kontrolując zęby, nawyki żywieniowe i efekty trawienia pupila. Także o rutynowych kontrolach u weterynarza oraz zalecanych szczepieniach odpowiedzialny właściciel, któremu dobro zwierząt leży na sercu, nie powinien zapominać. Czyszczenie klatki królika Bardzo ważną rolę dla zdrowia zwierzęcia odgrywa naturalnie kwestia higieny. Mieszkanie królika, klatka czy kojec, powinny być w całości czyszczone przynajmniej raz w tygodniu. Podściółkę należy wymienić, a podłoże umyć ciepłą wodą. Jeśli podłoże w kojcu stanowi koc lub dywan, pamiętaj także o ich regularnym czyszczeniu. Miski na pokarm, poidełka oraz kącik, gdzie królik najczęściej się wypróżnia, powinny być myte codziennie. Wystarczy ciepła woda lub niewielka ilość esencji octowej. Antybakteryjne środki czyszczące muszą zostać użyte włącznie wówczas, gdy zwierzę jest chore. Czy królik to właściwe zwierzątko dla mnie? Króliki domowe są puchate i urocze, jednak trzeba być świadomym, że jak każde zwierzę, poza tym, że przysparzają wiele radości, przysparzają też wiele pracy. Klatka sama się nie wyczyści, woda nie wymieni sama na świeżą, a karma sama nie dosypie. Przed zakupem królika przemyśl więc dokładnie, czy jesteś w stanie zaoferować mu wszystko, czego potrzebuje. Weź pod uwagę, że króliki domowe z reguły żyją do 10 lat, jest to niekrótki kawałek czasu, dlatego też nie nadają się za bardzo na zwierzątko „na próbę”. Dla dobra Twojego oraz zwierzęcia przed dokonaniem zakupu odpowiedz sobie na kilka podstawowych pytań: Czy masz w ogrodzie lub mieszkaniu wystarczającą ilość miejsca na wybieg dla królika? Czy wszyscy domownicy chcą i mogą mieć futerkowe zwierzę w domu? Na pewno nikt nie jest uczulony? Kto zadba o higienę i pielęgnację zwierzęcia i jego otoczenia? Kto zajmie się królikiem, kiedy wszyscy domownicy wyjadą na dłużej? © DoraZett / Króliki domowe a dzieci Wiele dzieci marzy o pupilu, jednak niewiele z nich jest świadomych, jak poważnym obowiązkiem jest posiadanie zwierzęcia. Jako rodzic musisz mieć świadomość, że część obowiązków będziesz musiał wykonywać za pociechę, ponieważ czynności takie, jak na przykład czyszczenie klatki, mogą stanowić dla małego dziecka zadania zbyt ciężkie, a starsze dzieci być może nie będą mogły z różnych względów, na przykład z powodu wyjazdu na studia do innego miasta, troszczyć się o pupila przez całe jego życie. Niemniej jednak króliki najczęściej pomagają dzieciom w nauce odpowiedzialności i uwzględniania potrzeb innych żyjących istot oraz szacunku do nich. Kontakt z tymi towarzyskimi stworzonkami sprawia radość i stanowi pocieszenie w trudnych momentach. Rodzice, którzy skłaniają się do przygarnięcia królika dla swojego dziecka, ale obawiają się, że cała odpowiedzialność i praca spadnie na nich, mogą rozejrzeć się za starszymi królikami przebywającymi w schroniskach dla zwierząt. W ten sposób sprawdzą, czy utrzymanie królika przez dłuższy czas jest dla dziecka możliwe, jednocześnie podarowując porzuconemu zwierzęciu szansę na drugi, kochający dom. Zrozumieć język królika Króliki to bardzo komunikatywne zwierzęta, które porozumiewają się za pomocą dźwięków oraz mowy ciała. Rozumiejąc „język” królika można lepiej wychodzić naprzeciw sygnalizowanym przez niego potrzebom. Dzieci także szybko mogą nauczyć się interpretować zachowanie królika i odpowiednio na niego reagować. Poniżej tłumaczymy kilka możliwych sposobów zachowania królików: Królik kładzie się płasko na ziemi i pokłada po sobie uszy: W naturalnym środowisku taka postawa oznacza uległość wobec innego królika. Także króliki domowe przybierają czasami taką postawę, najczęściej wówczas, gdy człowiek chce ich dotknąć. Często robią to z poczucia dyskomfortu lub strachu. Jeśli więc widzisz u swojego pupila taką postawę, najlepiej zostaw go w spokoju. Ponowną próbę kontaktu podejmij ostrożnie po upływie dłuższej chwili. Królik nie porusza się, a oczy ma szeroko otwarte: Takie zachowanie również sygnalizuje, że w danym momencie zwierzę nie życzy sobie kontaktu z człowiekiem. Żyjące dziko króliki przybierają taką pozę, kiedy ucieczka przed zagrożeniem w ich ocenie nie jest możliwa – chcą w ten sposób stać się „niewidzialnymi” dla nieprzyjaciela. Królik siedzi w pozycji pionowej na tylnych nogach z uszami ułożonymi płasko wzdłuż ciała: Uważaj! Królik najwyraźniej szykuje się do ataku. Jeśli do tego warczy, zdecydowanie powinieneś się od niego odsunąć. Królik z całej siły bębni w podłoże tylnymi nogami: W ten sposób króliki ostrzegają się wzajemnie przed zbliżającym się zagrożeniem. Być może królikowi wydaje się, że grozi mu niebezpieczeństwo i w ten sposób chce ostrzec przed nim również swojego kompana. Królik kładzie się płasko na podłożu, odwraca na bok lub na plecy i wyciąga kończyny: Taka pozycja oznacza, że królikowi wiedzie się w danym momencie naprawdę dobrze, czuje się bezpieczny i zrelaksowany. Królik skacze po klatce i wyczynia najróżniejsze akrobacje: W środowisku naturalnym królik w ten sposób próbowałby odstraszyć wrogów, jednak króliki domowe zachowują się tak z poczucia radości oraz chęci do zabawy. Zdecydować się czy nie? Dzięki swojej komunikatywnej i towarzyskiej naturze króliki domowe są wartościowymi kompanami, zwłaszcza dla dzieci. Każdy, kto nauczy się rozpoznawać potrzeby tych zwierzątek, zapewni im odpowiednią ilość ruchu, odpowiednie pożywienie i zatroszczy się o prawidłową ich pielęgnację i higienę, będzie cieszył się zadowolonym, wesołym i pokojowo nastawionym domowym pupilem. Z racji dużej popularności królików domowych powstawały w ostatnich latach liczne warianty hodowlane. Do najbardziej znanych należą na przykład króliki miniaturowe, ważące poniżej 2 kg, oraz króliki długowłose, na przykład Angora lub Teddy. Zdecydowany na zakup? Pozostaje więc teraz jedynie pytanie: Jaką rasę wybrać?

co to jest ec u królika